Biyologların Bilmesi Gereken İngilizce Terimler

Biyoloji bünyesinde birçok farklı dalı barındıran bir temel disiplindir. Dolayısıyla bir biyologun bilmesi gereken terim sayısı birkaç sayfa ile kısıtlanamaz. Biz bu yazıda İngilizcesini yeni geliştirmeye başlayan biyologlar, biyolog adayları ve de biyolojiye ilgi duyanlar için temel terimlerden açıklamalarıyla birlikte kısaca bahsedeceğiz. Unutulmamalıdır ki, bu yazıda geçen terimler yalnızca biyoloji disiplinini anlamanız için dahi yeterli değildir. Dolayısıyla daha fazla bilgi için mutlaka Tıp ve biyoloji terimleri sözlüğü edinmeni tavsiye ederiz. O hâlde hız kesmeden terimlere başlayalım.

Hücre İle İlgili Terimler

• Cell (Hücre): Yaşayan organizmaların yapı taşı olan temel birim.
• Cell Membrane (Hücre Zarı): Hücreyi dış ortamdan ayıran ince zar.
• Cytoplasm (Sitoplazma): Hücre zarı ile çekirdek arasında bulunan sıvı kısım.
• Nucleus (Çekirdek): Hücrenin kontrol merkezi olan bölüm, genetik materyali içerir.
• Organelle (Organeller): Hücre içinde özelleşmiş görevleri yerine getiren yapılar.
• Mitochondria (Mitokondri): Hücrenin enerji üretimi için gereken ATP moleküllerini üreten organeller.
• Endoplasmic Reticulum (Endoplazmik Retikulum): Hücre içinde protein ve lipit sentezinin gerçekleştiği karmaşık bir yapı.
• Golgi Apparatus (Golgi Aygıtı): Hücre içinde proteinlerin işlenip paketlendiği ve taşındığı organellerden biri.
• Ribosome (Ribozom): Protein sentezinin gerçekleştiği yapılar.
• Lysosome (Lizozom): Hücre içinde sindirim enzimlerini içeren ve atık maddelerin parçalanmasını sağlayan organeller.
• Vacuole (Vakuol): Bitki hücrelerinde büyük su keseleri olarak bulunan yapılar.
• Cell Wall (Hücre Duvarı): Bitki hücrelerinde dışarıya destek ve koruma sağlayan katı bir yapı.
• Chloroplast (Kloroplast): Bitki hücrelerinde fotosentez yapan organeller, yeşil renkli pigmentler içerir.
• Cytoskeleton (Sitoplazma İskeleti): Hücreyi destekleyen protein liflerinden oluşan yapı.
• Plasma Membrane (Plazma Zarı): Hücrenin dış ortamla etkileşimini sağlayan zar.
• Nuclear Membrane (Çekirdek Zarı): Çekirdeği saran zar.
• Chromosome (Kromozom): Hücrenin genetik bilgilerini taşıyan yapılar.
• DNA (Deoksiribonükleik Asit): Genetik materyali içeren nükleik asit.
• RNA (Ribonükleik Asit): Protein sentezinde rol alan nükleik asit.
• Mitosis (Mitoz Bölünme): Hücre bölünmesidir, hücrede bir değişiklik meydana gelmeden yalnızca bölünme gerçekleşir.
• Meiosis Mayoz Bölünme): Hücre kromozom sayısını bölünerek yarıya indirir.
• Turgor (Turgor): Turgor, bitki hücrelerindeki suyun hücre içindeki basınç nedeniyle oluşturduğu gerilme veya gerilim durumudur.
• Selectively Permeable Membrane (Seçici Geçirgen Zar): Bazı maddelerin serbestçe geçişine izin veren zar.
• Passive Transport (Pasif Taşıma): Hücre zarından madde geçişinin enerji gerektirmeden gerçekleştiği süreç.
• Active Transport (Aktif Taşıma): Hücre zarından madde geçişinin enerji harcanarak gerçekleştiği süreç.
• Diffusion (Difüzyon): Madde partiküllerinin yoğunluk farkından dolayı yayılması.
• Osmosis (Osmoz): Su moleküllerinin yarı geçirgen bir zardan geçişini ifade eden difüzyon tipi.
• Endocytosis (Endositoz): Hücrenin büyük molekülleri veya partikülleri içine alması.
• Exocytosis (Eksositoz): Hücrenin büyük molekülleri veya atık maddeleri dışarıya salması.
• Nucleolus (Nükleolus): Çekirdekte bulunan ribozom üretimiyle ilgili yapı.
• Cellular Respiration (Hücresel Solunum): Hücrelerin enerji üretimi için oksijen kullanarak besinleri yakması süreci.

İngilizce konuşma yeteneğini geliştirmek istersen hemen yan taraftaki formu doldur!

Ekoloji İle İlgili Terimler

• Ecology (Ekoloji): Organizmaların birbirleriyle ve çevreleriyle etkileşimini inceleyen bilim dalı.
• Ecosystem (Ekosistem): Canlıların bir arada bulunduğu ve çevreleriyle etkileşimde olduğu birim.
• Biodiversity (Biyoçeşitlilik): Bir ekosistemdeki canlı türlerinin çeşitliliği.
• Habitat (Yaşam Alanı): Bir organizmanın doğal olarak yaşadığı ortam.
• Species (Tür): Benzer özelliklere sahip ve üreme bakımından birbiriyle uyumlu organizmalar grubu.
• Population (Popülasyon): Aynı türden organizmaların aynı alanda yaşayan topluluğu.
• Community (Topluluk): Farklı türlerin bir araya gelerek aynı alanda yaşadığı organizma topluluğu.
• Food Chain (Besin Zinciri): Organizmaların birbirini beslenme yoluyla etkilediği zincir şeklindeki beslenme ilişkisi.
• Food Web (Besin Ağı): Farklı besin zincirlerinin bir araya gelerek karmaşık bir ağ oluşturduğu beslenme ilişkisi ağı.
• Trophic Level (Besin Basamağı): Besin zincirindeki organizmaların yer aldığı beslenme seviyeleri.
• Producer (Üretici): Fotosentez yoluyla kendi besinini üreten organizmalar (örn. bitkiler).
• Consumer (Tüketici): Diğer organizmalardan besin elde eden organizmalar (örn. hayvanlar).
• Decomposer (Ayrıştırıcı): Ölü organizmaların ve organik atıkların parçalanmasını sağlayan organizmalar (örn. mantarlar ve bakteriler).
• Predation (Yırtıcılık): Bir organizmanın diğerini avlayarak beslenmesi.
• Symbiosis (Simbiyoz): Farklı türlerin birlikte yaşayarak karşılıklı yarar sağladığı ilişki.
• Mutualism (Karşılıklı Fayda): İki türün birlikte yaşayarak her ikisinin de fayda sağladığı simbiyotik ilişki.
• Commensalism (Komensalizm): Bir türün diğerine zarar vermeden fayda sağladığı simbiyotik ilişki.
• Parasitism (Parazitizm): Bir türün diğerine zarar vererek fayda sağladığı simbiyotik ilişki.
• Ecological Footprint (Ekolojik Ayak İzi): Bir bireyin veya topluluğun doğal kaynakları tüketme ve çevreye etki derecesini ölçen birim.
• Sustainable Development (Sürdürülebilir Kalkınma): Doğal kaynakları sürdürülebilir bir şekilde kullanarak çevreye zarar vermeden kalkınma sağlama ilkesi.

Hastalık İle İlgili Terimler 

• Disease (Hastalık): Vücutta olumsuz sağlık durumlarına neden olan bozukluk veya enfeksiyon.
• Infection (Enfeksiyon): Vücuda zararlı mikroorganizmaların girmesi sonucu oluşan hastalık.
• Virus (Virüs): Hücrelere enfekte olan, genetik materyali olan mikroskobik parçacık.
• Bacteria (Bakteri): Tek hücreli mikroorganizmalar.
• Pathogen (Patojen): Hastalığa neden olan mikroorganizma veya organizma.
• Contagious (Bulaşıcı): Bir kişiden diğerine kolayca geçebilen hastalık.
• Epidemic (Salgın): Belirli bir bölgede ani ve yaygın hastalık vakalarının artması.
• Pandemic (Pandemi): Geniş bir coğrafi alanda ve birden fazla ülkede yayılan salgın hastalık.
• Symptoms (Belirtiler): Hastalığın varlığını gösteren fiziksel veya zihinsel işaretler.
• Diagnosis (Tanı): Hastalığın doğru ve kesin olarak belirlenmesi süreci.
• Treatment (Tedavi): Hastalığın iyileştirilmesi veya semptomların hafifletilmesi için yapılan yöntemler.
• Vaccine (Aşı): Bağışıklık sisteminin hastalığa karşı korunmasını sağlayan ölü veya zayıflatılmış mikroorganizma veya bileşik.
• Antibiotic (Antibiyotik): Bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde kullanılan ilaç.
• Chronic (Kronik): Uzun süreli ve sürekli devam eden hastalık.
• Acute (Akut): Hızlı başlayan ve kısa süreli olan hastalık.
• Immune System (Bağışıklık Sistemi): Vücudun hastalıklara karşı korunma ve mücadele etme sistemi.
• Transmission (Bulaşma): Hastalığın bir kişiden diğerine geçme süreci.
• Prevention (Önleme): Hastalıklardan korunmak için alınan önlemler.
• Outbreak (Patlak verme): Birden fazla kişide aynı hastalığın aniden ortaya çıkması.
• Complication (Komplikasyon): Hastalık veya tedavi sürecinde oluşan ek sorunlar veya yan etkiler.

İngilizce çalışmak için tek yapman gereken yandaki formu doldurmak!

Parazitler İle İlgili Terimler

• Parasite (Parazit): Başka bir organizmanın beslenme, barınma veya üreme kaynaklarını kullanarak ona zarar veren organizma.
• Host (Konakçı): Parazitin üzerinde yaşadığı veya beslendiği organizma.
• Endoparasite (İç Parazit): Konak organizmanın içinde yaşayan parazit.
• Ectoparasite (Dış Parazit): Konak organizmanın dışında yaşayan parazit.
• Infestation (Enfeksiyon): Bir organizmanın parazitlerin varlığıyla etkilenmesi.
• Vector (Vektör): Hastalık taşıyabilen ve onu başka organizmalara yayabilen canlı.
• Host-Parasite Relationship (Konak-Parazit İlişkisi): Parazitlerin konak organizmalar üzerindeki etkileşimi ve ilişkisi.
• Parasitic Infection (Parazitik Enfeksiyon): Bir organizmanın parazit tarafından enfekte edilmesi.
• Obligate Parasite (Zorunlu Parazit): Diğer organizmalara bağımlı olarak yaşayan parazit.
• Facultative Parasite (İsteğe Bağlı Parazit): Parazitik veya serbest yaşam şeklinde yaşayabilen organizma.
• Life Cycle (Yaşam Döngüsü): Bir parazitin farklı evrelerden oluşan gelişim süreci.
• Definitive Host (Nihai Konak): Parazitin olgunlaşma veya üreme evrelerini tamamladığı konak.
• Intermediate Host (Ara Konak): Parazitin gelişim döngüsünde geçici olarak konak olan organizma.
• Parasitic Adaptation (Parazitik Uyum): Parazitin konak organizmada hayatta kalma ve üreme için geliştirdiği özellikler.
• Zoonotic Parasite (Zoonotik Parazit): Hayvanlardan insanlara bulaşabilen parazit.
• Helminth (Kurt): Parazitik solucanlardan oluşan geniş bir grup.
• Protozoan (Tek hücreli): Parazitik tek hücreli mikroorganizma.
• Malaria (Sıtma): Sivrisineklerin taşıdığı parazitlerin neden olduğu bir hastalık.
• Tapeworm (Şerit Solucanı): Barsaklarda yaşayan parazitik solucan.
• Head Lice (Bit): Baş derisinde yaşayan parazitik böcek.

İngilizce öğrenmek için hemen yan taraftaki formu doldurabilirsin.

Evrim İle İlgili Terimler

• Evolution (Evrim): Canlı organizmaların zaman içinde genetik değişimler geçirerek türlerin ortaya çıkması ve çeşitliliğin oluşması süreci.
• Natural Selection (Doğal Seçilim): Çevresel koşullar altında, uygunluk sağlayan özelliklere sahip bireylerin hayatta kalma ve üreme şansının artması.
• Adaptation (Adaptasyon): Canlı organizmaların çevresel değişimlere uyum sağlamak için geliştirdiği fiziksel veya davranışsal özellikler.
• Species (Tür): Benzer genetik özelliklere sahip ve doğal olarak üreme yeteneği olan bireylerin oluşturduğu grup.
• Genetic Variation (Genetik Çeşitlilik): Bir tür içindeki bireyler arasında genetik farklılıkların bulunması.
• Mutation (Mutasyon): DNA dizisindeki kalıtımsal değişiklikler.
• Fossil (Fosil): Geçmişte yaşamış organizmaların korunmuş kalıntıları veya izleri.
• Speciation (Türleşme): Bir türün farklı alt türlere veya yeni türlere ayrılması süreci.
• Homologous Structures (Homolog Yapılar): Farklı türlerde bulunan, ortak bir atadan gelen yapılar.
• Vestigial Structures (Artık Yapılar): Evrimsel süreçte işlevini kaybeden ve vücutta geriye kalan yapılar.
• Genetic Drift (Genetik Sürüklenme): Rastgele genetik değişikliklerin nesil boyunca popülasyonlarda yayılması süreci.
• Selective Pressure (Seçici Baskı): Doğal seçilimi etkileyen çevresel faktörler veya koşullar.
• Gene Flow (Gen Akışı): Genetik materyalin bir popülasyondan başka bir popülasyona aktarılması.
• Convergent Evolution (Yakınsak Evrim): Farklı türlerin benzer çevresel koşullarda benzer özelliklere sahip olması.
• Divergent Evolution (Ayrışan Evrim): Ortak bir atadan gelen türlerin zamanla farklı özelliklere sahip olması.
• Extinction (Nesli Tükenme): Bir türün tamamen yok olması.
• Phylogenetics (Filogenetik): Organizmaların evrimsel ilişkilerini inceleyen bilim dalı.
• Genetic Variation (Genetik Çeşitlilik): Bir tür içindeki bireyler arasındaki genetik farklılıkların varlığı.
• Mimicry (Taklit): Bir türün başka bir türü taklit etmesi ve bu sayede avantaj sağlaması.
• Adaptive Radiation (Uyumlu Radyasyon): Bir atadan türeyen türlerin farklı ekolojik nişlere ve yaşam alanlarına yayılması.

---